ΤΟ ΚΟΧΛΙΑΚΟ ΕΜΦΥΤΕΥΜΑ

Το κοχλιακό εμφύτευμα αποτελεί ένα τεχνολογικό επίτευγμα που μπορεί να βελτιώσει την πρόσληψη ακουστικών ερεθισμάτων και συνεπώς την ποιότητα ζωής ατόμων που παρουσιάζουν βαρηκοία. Η επιλογή μιας παρόμοιας θεραπευτικής αντιμετώπισης πρέπει να γίνεται μόνο εφόσον πληρούνται συγκεκριμένα κριτήρια και το ενδιαφερόμενο  άτομο κριθεί κατάλληλο να δεχθεί και να αξιοποιήσει λειτουργικά το εμφύτευμα. Η επιτυχία εφαρμογής είναι πολυπαραγοντική και η σωστή διεπιστημονική συνεργασία την εξασφαλίζει. Παρακάτω ακολουθεί σχετική με το θέμα περίληψη παρουσίασης της καθηγήτριας Λογοθεραπείας κ. Οκαλίδου Αρετής. 

Το κοχλιακό εμφύτευμα (ΚΕ) δίνει τη δυνατότητα στα κωφά παιδιά να αποκτήσουν ακουστικές ικανότητες. Είναι ένας τεχνητός τρόπος ανάκτησης της ακοής και αλλάζει δραματικά τις ακουστικές τους δυνατότητες.

Η εισαγωγή της νέας αυτής τεχνολογίας σε νήπια  ή μεγαλύτερα παιδιά με προγλωσσική κώφωση δε συνεπάγεται και την αυτόματη λειτουργική χρήση της ακρόασης για την ανάπτυξη του λόγου.

Το παιδί δεν αξιοποιεί αυτόματα στο μέγιστο βαθμό την ακρόαση για να λειτουργήσει γλωσσικά στο περιβάλλον του. Έτσι, λοιπόν, η διαδικασία της αποκατάστασης είναι πολλές φορές μακρόχρονη.

Πιθανοί χρήστες – παιδιά

·       Παιδιά με προγλωσσική ακουστική και απώλεια (σοβαρού βαθμού και άνω)

·       Παιδιά με μεταγλωσσική ακουστική απώλεια (σοβαρούβαθμού και άνω)

·       Βρέφη

Παράγοντες επιτυχίας ΚΕ = διαφορετικότητα των παιδιών με ΚΕ

Εγχειρητικές παράμετροι

Ηλικία εμφύτευσης

Ακοολογική παρακολούθηση-

ρύθμιση

Διάρκεια χρήσης του ΚΕ

Επικοινωνιακές/ γλωσσικές

ικανότητες

Λειτουργική ακοή πριν ΚΕ

Συνοδές αναπηρίες/

Διγλωσσία

Γονεϊκή συμμετοχή

Πρόγραμμα αποκατάστασηςΑνάγκες

Ανάγκες

Διαχείρισης της Ακοής

Ανάπτυξης της επικοινωνίας

Εκπαίδευσης

Κοινωνικής ένταξης

Ακουστικές ανάγκες παιδιών με ΚΕ

• Μονόπλευρη ακοή

• Ελαφρά έως μέτρια βαρηκοΐα

• Χαμηλή αναλογία ήχου/θορύβου στις τάξεις

• Πολλά παιδιά στην τάξη

• Αντήχηση

• Απόσταση παιδιού-δασκάλο       Σύστημα FM

Ανάγκες ανάπτυξης της επικοινωνίας - Επίπεδα της Γλώσσας

Ανάγκες παιδιών με ΚΕ

Συγκέντρωσης- Προσοχής

• Απευθυνόμενος λόγος

• Ανταγωνιστικά ερεθίσματα στα μικρά παιδιά

• Ελλείμματα βραχύχρονης ακουστικής μνήμης

 (Anderson, 1985).

• ΔΕΠ/Υ

Εκπαιδευτικές ανάγκες παιδιών με ΚΕ

• Ανάπτυξη γλώσσας

• Μέθοδος επικοινωνίας

• Χρήση παλιών δομών για την εκμάθηση νέων γλωσσικών δομών

• Λειτουργική γλώσσα

• Ιδιωματική γλώσσα και επαγωγική σκέψη

• Εκμάθηση της γλώσσας του σχολείου

·       Επικοινωνία στο σχολείο και χρήση της γλώσσας για τη μάθηση

Ανάγκες παιδιών με ΚΕ

Ψυχοκοινωνικές ανάγκες

• Αυτοεκτίμηση

• Ψυχοκοινωνική ανάπτυξη

Ανάγκη για προσαρμογή

• Αυτοδιαχείριση του ηχητικού περιβάλλοντος

Εκπαιδευτική ένταξη

Τα περισσότερα παιδιά με ΚΕ είναι ενταγμένα σε γενικά σχολεία ενώ λιγότερα φοιτούν σε ειδικά σχολεία

Διεπιστημονική αντιμετώπιση – ρόλοι ειδικών

•Ο ωτορινολαρυγγολόγος ιατρός/χειρουργός: συμβάλει στη διαδικασία της διάγνωσης, διεξάγει την εγχείρηση του κοχλιακού εμφυτεύματος και παρακολουθεί το παιδί μετεγχειρητικά.

•Ο ακουολόγος εξετάζει τον βαθμό της ακουστικής απώλειας, πραγματοποιεί όλες της ρυθμίσεις του επεξεργαστή ομιλίας και προσφέρει την τεχνική υποστήριξη

•Ο λογοπεδικός/λογοθεραπευτής: χρησιμοποιεί μεθόδους και δοκιμασίες (τεστ) για να αξιολογήσει τη λεκτική και μη λεκτική επικοινωνία του παιδιού. Αργότερα παρέχει τρόπους επικοινωνίας και στήριξη στην ανάπτυξη του λεξιλογίου, της μορφολογίας και του συντακτικού καθώς επίσης στην αποκατάσταση της άρθρωσης.

Διεπιστημονική αντιμετώπιση – ρόλοι  ειδικών

•Ο ψυχολόγος: Εντοπίζει την ψυχολογική κατάσταση του παιδιού και της οικογένειας του. Επίσης εκτιμά τις ικανότητες του παιδιού ή την ύπαρξη τυχόν νοητικών ή γνωστικών δυσκολιών.

•Ο ειδικός παιδαγωγός - δάσκαλος κωφών: Πραγματοποιεί την εκπαιδευτική αξιολόγηση και  στηρίζει το παιδί στη διαδικασία ένταξής του στη μαθησιακή διαδικασία.

•Ο κοινωνικός λειτουργός: Συνοδεύει την οικογένεια και το παιδί καθ’ όλη τη διαδικασία, διευκολύνοντας επίσης την επικοινωνία της οικογένειας.

Περιορισμοί του ΚΕ

• Δεν είναι δυνατή η ακοή χωρίς τη χρήση του ΚΕ

• Προσοχή σε κτυπήματα της κεφαλής, EEG, είσοδο στο νερό, μαγνητικά πεδία

• Προβλήματα με την ακοή σε χώρους με θόρυβο (βοήθεια μέσω ρυθμίσεων)

• Δεν είναι κατάλληλο για όλα τα κωφά παιδιά

Περιορισμοί του ΚΕ

• Επιμέλεια στο χειρισμό και στη συντήρηση της συσκευής

• ΤακτικέςΡυθμίσεις /Αξιολόγηση Λόγου κ’ Ακοής

• Λειτουργεί με μπαταρίες–φόρτισμα

• Είναι μία ηλεκτρονική συσκευή με δυνατότητες βλάβης

• Η ποιότητα του ήχου δεν είναι ίδια για κάθε άτομο

Περιορισμοί του ΚΕ

• Το ΚΕ προσφέρει απλώς την πρόσβαση στην ακοή και δεν εξασφαλίζει από μόνο του

δυνατότητες κατανόησης του λόγου ή ανάπτυξης του λόγου και της ομιλίας.

• Το ΚΕ μεταφέρει ακουστικά ερεθίσματα τα οποία ο εγκέφαλος καλείται να τα κωδικοποιήσει και να δημιουργήσει δομές ερμηνείας νέων ερεθισμάτων.

Συμπερασματικά

Εξετάζοντας την κοχλιακή εμφύτευση παιδιών με προγλωσσική ή μεταγλωσσική κώφωση είναι σκόπιμο να συνειδητοποιηθεί η ανάγκη διαχείρισης των επιπτώσεων του και των εν γένει αναγκών του κωφού παιδιού. Ο στόχος είναι να αναπτύξουν μέσω του ΚΕ τις κατάλληλες δεξιότητες που θα τους επιτρέψουν να μεταβούν από το ειδικό εκπαιδευτικό πλαίσιο στη γενική εκπαίδευση και αργότερα στην κοινωνική ενσωμάτωση.

ΑΡΕΤΗ ΟΚΑΛΙΔΟΥ

Λογοπεδικός – Λογοπαθολόγος καθηγήτρια

Λογοθεραπείας στο Τμήμα Ειδικής Αγωγής

 Πανεπιστημίου Μακεδονίας

Όσοι  ενδιαφέρονται για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα κοχλιακά εμφυτεύματα μπορούν να δηλώσουν συμμετοχή στο 2310240654 και στο μειλ plasisworld@plasisworld.gr προκειμένου να συμμετέχουν σε ανοικτή εκδήλωση που θα διεξαχθεί σε κεντρική Αίθουσα Εκδηλώσεων του Δήμου Θεσσαλονίκης και κεντρική εισηγήτρια την Λογοπεδικό – Λογοπαθολόγο κ. Οκαλίδου.

ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ -ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ (γ΄μέρος)

ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙ ΣΧΕΣΕΙΣ 

ΠΩΣ ΕΜΦΑΝΙΖΕΤΑΙ Το παιδί αναγνωρίζει τις ομοιότητες και τις διαφορές ανάμεσα στο ίδιο και στους φίλους του. Λέει, για παράδειγμα: «Η Κατερίνα  είναι μικρότερη από μένα» ή « Ο Στάθης χρησιμοποιεί μια πολυθρόνα με ρόδες για να μετακινείται.»	ΠΩΣ ΕΔΡΑΙΩΝΕΤΑΙ Το παιδί αποδέχεται τις ομοιότητες και τις διαφορές ανάμεσα στο ίδιο και τους φίλους του. Για παράδειγμα, προσπαθεί να βοηθήσει ένα μικρότερο παιδάκι ή καλεί ένα παιδί με ειδικές ανάγκες για να παίξουν μαζί.
Περιμένει τη σειρά του στο παιχνίδι.	Περιμένει τη σειρά του στο παιχνίδι και προσπαθεί συγχρόνως να μοιράζεται. Μπορεί, για παράδειγμα, να πεί σε ένα φίλο του ότι θα παίρνει ο καθένας με τη σειρά του το φορτηγό και θα το σπρώχνει ως τη φάρμα ή ακόμη ότι θα αφήσουν τους μαρκαδόρους πάνω στο τραπέζι για να τους χρησιμοποιούν μαζί.
Ενδιαφέρεται να κάνει φίλους. Για παράδειγμα, πηγαίνει να παίξει κοντά σε άλλα παιδιά και μιμείται τις πράξεις τους.	Δυναμώνει τη φιλία του με ένα ή δύο παιδιά. Για παράδειγμα, διαλέγει να παίζει με το ίδιο παιδί για ένα χρονικό διάστημα.
Δείχνει ότι αντιλαμβάνεται τα συναισθήματα των άλλων. Λέει, για παράδειγμα: « Αυτό το αγοράκι είναι λυπημένο.»	Δείχνει αλληλεγγύη και ανταποκρίνεται στις έγνοιες και τις ανάγκες των άλλων. Για παράδειγμα, βοηθά ένα φίλο του που έπεσε να σηκωθεί, ή πάει να καθίσει δίπλα σε ένα παιδί που είναι στεναχωρημένο.
Όταν θέλει να μπεί σε ένα ομαδικό παιχνίδι δέχεται το ρόλο ή τη θέση στο παιχνίδι που θα του δώσει ένας ενήλικας. Αν, για παράδειγμα, ένας ενήλικας πει: «Ο Φίλιππος θα κάνει τον τερματοφύλακα», ο Φίλιππος δέχεται το ρόλο του τερματοφύλακα χωρίς δεύτερη κουβέντα.	Μπαίνει στο ομαδικό παιχνίδι βρίσκοντας μόνο του την δική του θέση ή τον δικό του ρόλο στο παιχνίδι. Μπορεί, για παράδειγμα, να πει: «Εγώ θα κάνω το δάσκαλο (ή τη δασκάλα)»

ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΠΩΣ ΕΜΦΑΝΙΖΕΤΑΙ Δέχεται βοήθεια και καθοδήγηση από τους ενήλικες που του είναι πολύ κοντινοί.	ΠΩΣ ΕΔΡΑΙΩΝΕΤΑΙ Δέχεται βοήθεια και καθοδήγηση τόσο από ενήλικες που του είναι πιο κοντινοί όσο και από ενήλικα που δεν τους γνωρίζει και τόσο καλά.
Το παιδί κάνει γνωστές τις πιο βασικές επιθυμίες και ανάγκες. Για παράδειγμα, την πείνα του ή την ανάγκη του να πάει στην τουαλέτα.	Το παιδί μπορεί να υπερασπιστεί μόνο του τον εαυτό του. Μπορεί για παράδειγμα, να πεί  «όχι» όταν ένα άλλο παιδάκι προσπαθήσει να του πάρει το παιχνίδι του.
Το παιδί μπορεί να περιγράψει τον εαυτό του με απλές λέξεις όπως για παράδειγμα: «ψηλός», «λεπτή», «γρήγορος», «αγόρι», «κορίτσι»κ.λ.π	Το παιδί μπορεί να περιγράψει τον εαυτό του και τους άλλους κάνοντας απλές συγκρίσεις. Για παράδειγμα: « Φοράμε όλοι μας κόκκινα»
Εκφράζει τους φόβους και τις ανησυχίες του έναν ενήλικα.  Παράδειγμα, μπορεί να δηλώσει: «Δεν μου αρέσουν τα κουνέλια.»	Μπορεί να αντιμετωπίσει τους φόβους και τις ανησυχίες του με τη βοήθεια ενός ενήλικα. Για παράδειγμα, το παιδί ζητά από έναν ενήλικα να του κρατήσει το χέρι όταν νιώθει φόβο για κάτι.
Επικοινωνεί με τους ενήλικες που του είναι περισσότερο οικείοι, όταν αυτοί οι ενήλικες κάνουν την αρχή. Για παράδειγμα, ανταποκρίνεται στις οδηγίες και τις συμβουλές των μεγάλων και απαντά στις ερωτήσεις τους.	Μπορεί σε συζήτηση με τους ενήλικες να κάνει και το ίδιο το παιδί ερωτήσεις ακολουθεί οδηγίες και πολύ συχνά ξεκινά το ίδιο τη συζήτηση.
Μιλά σύμφωνα με τους κανόνες καλής συμπεριφοράς, όταν κάποιος το παρακινεί να το κάνει.	Μιλά σύμφωνα με τους  κανόνες  καλής συμπεριφοράς χωρίς να χρειάζεται να του υπενθυμίσει κάποιος.
Διασκεδάζει παίζοντας με ομοιοκαταληξίες και παρηχησείς	Αναγνωρίζει τις ομοιοκαταληξίες και τις παρηχήσεις.

ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΝΑ ΣΥΝΕΡΓΑΖΕΤΑΙ

ΠΩΣ ΕΜΦΑΝΙΖΕΤΑΙ Το παιδί προσπαθεί να μπεί στο ομαδικό παιχνίδι πλησιάζοντας πότε – πότε κάποια από τα μέλη της ομάδας και μιλώντας λίγο μαζί τους.	ΠΩΣ ΕΔΡΑΙΩΝΕΤΑΙ Το παιδί παίζει αρμονικά με έναν ή δύο φίλους του.
Το παιδί συμμετέχει κανονικά στο ομαδικό παιχνίδι.	Προτείνει μόνο του ιδέες για ομαδικό παιχνίδι. Λέει, για παράδειγμα: «Ας παίξουμε των ζωολογικό κήπο και ο καθένας μας ας κάνει και κάποιο διαφορετικό ζώο.»
Το παιδί συμμετέχει στο καθάρισμα και συγύρισμα του σπιτιού	Εκτός από το να συμμετέχει στο καθάρισμα και συγύρισμα του σπιτιού, αναγνωρίζει και καταλαβαίνει πως αυτές οι δουλειές, όπως και πολλές άλλες, γίνονται πολύ πιο εύκολα όταν τις μοιράζονται περισσότεροι άνθρωποι

Πίνακας προσαρμοσμένος από Pam Schiller, 2009 "τα Θεμέλια της σχολικής επιτυχίας" (πως να καλλιεργήσουμε τη συναισθηματική και κοινωνική νοημοσύνη των παιδιών μας) Εκδόσεις Διόπτρα, 2010

ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ - ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ (Συνέχεια...)

ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΝΑ ΘΕΤΕΙ ΣΤΟΧΟΥΣ

ΠΩΣ ΕΜΦΑΝΙΖΕΤΑΙ Το παιδί κάνει τις δικές του επιλογές, αλλά με κάποια βοήθεια από έναν ενήλικα.	ΠΩΣ ΕΔΡΑΙΩΝΕΤΑΙ Το παιδί μπορεί να διαλέξει από έναν περιορισμένο   αριθμό επιλογών (συνήθως μέχρι τρείς) χωρίς βοήθεια από ενήλικα.
Ολοκληρώνει τις δραστηριότητες του με την υποστήριξη ενός ενήλικα	Ολοκληρώνει τις δραστηριότητες του χωρίς να χρειάζεται βοήθεια ή υπενθύμιση από έναν ενήλικα.
Λέει ξεκάθαρα ποιές είναι οι επιλογές του.	Λέει ξεκάθαρα ποιές είναι οι επιλογές του και τις εξηγεί με λογικό τρόπο. Λέει, για παράδειγμα: «Θα πάρω τους μαρκαδόρους μου, γιατί θέλω να φτιάξω μια ζωγραφιά για την αδελφή μου.»
Ολοκληρώνει τις δραστηριότητες που το ίδιο διάλεξε.	Καταπιάνεται με πλάνα που ολοκληρώνονται σε βάθος χρόνου.

ΑΥΤΟΕΛΕΓΧΟΣ

Το παιδί ακολουθεί κανόνες χρειάζεται όμως κάποιος να τους υπενθυμίσει.	Το παιδί ακολουθεί κανόνες χωρίς να χρειάζεται υπενθύμιση για αυτό.
Ανταποκρίνεται στις οδηγίες που του δίνουν οι ενήλικες	Ανταποκρίνεται στις οδηγίες των ενηλίκων αλλάζοντας και τη μελλοντική του συμπεριφορά.
Εκφράζει συναισθήματα, ανάγκες και γνώμες.	Εκφράζει συναισθήματα, ανάγκες και γνώμες όταν τα πράγματα είναι δύσκολα, χωρίς επιθετικότητα.
Χρησιμοποιεί προσεκτικά τα υλικά του και τα πράγματα του, ακολουθώντας τις συμβουλές ενός ενήλικα.	Χρησιμοποιεί από μόνο του προσεκτικά τα πράγματα και τα υλικά του.
Προσαρμόζεται στην καθημερινή ρουτίνα.	Προσαρμόζεται στις αλλαγές που μπορεί να συμβούν στην καθημερινή ρουτίνα.
Αναγνωρίζει τις συνέπειες που έχει η δική του συμπεριφορά για τους άλλους.	Ελέγχει εκείνες τις συμπεριφορές που θα μπορούσαν να προκαλέσουν τις αρνητικές αντιδράσεις των άλλων.
Αναγνωρίζει τα συναισθήματα του και τα λέει με το όνομα τους.	Προσπαθεί να ελέγξει και να διαχειριστεί τα συναισθήματα του.
Παίρνει μέρος στη λύση των συγκρούσεων μέσα στην ομάδα με την καθοδήγηση ενός ενήλικα.	Προσπαθεί να λύσει τις συγκρούσεις μέσα στην ομάδα χωρίς την παρέμβαση ενός ενήλικα.

Πίνακας προσαρμοσμένος από Pam Schiller, 2009 "τα Θεμέλια της σχολικής επιτυχίας" (πως να καλλιεργήσουμε τη συναισθηματική και κοινωνική νοημοσύνη των παιδιών μας) Εκδόσεις Διόπτρα, 2010